Het capaciteitstarief is een onderdeel van je elektriciteitsfactuur in Vlaanderen. Het bepaalt een deel van je nettarieven op basis van hoeveel elektriciteit je op hetzelfde moment van het net vraagt. Met andere woorden: niet alleen hoeveel stroom je verbruikt telt mee, maar ook hoe hoog je verbruikspiek is.

Sinds januari 2023 wordt een deel van de Vlaamse nettarieven aangerekend op basis van gelijktijdig elektriciteitsgebruik in kilowatt. Het capaciteitstarief is dus geen extra kost bovenop je factuur, maar een andere manier om een deel van de netkosten te berekenen.

Bij Frank Energie helpen we je niet alleen om energie te gebruiken wanneer stroom goedkoper is, maar ook om je slimme apparaten automatisch beter aan te sturen. Denk aan je elektrische auto, thuisbatterij, warmtepomp of zonnepanelen. Zo kan je energieverbruik slimmer worden gepland, zonder dat je er de hele dag zelf mee bezig hoeft te zijn. Frank Energie omschrijft zijn Slimme Diensten als automatische sturing van apparaten, waarbij Frank het voordeel maandelijks uitkeert.

Wat is het capaciteitstarief?

Het capaciteitstarief maakt deel uit van de distributienettarieven. Met die nettarieven betaal je mee voor de aanleg, het onderhoud en het gebruik van het elektriciteitsnet. De Vlaamse Nutsregulator legt uit dat het capaciteitstarief gebaseerd is op je piekvermogen of maand piek: de mate waarin je het net op een bepaald moment belast.

Een eenvoudig voorbeeld:

Gebruik je je oven, inductiekookplaat, wasmachine, droogkast en laadpaal allemaal tegelijk, dan vraag je op dat moment veel vermogen van het net. Dat kan je maandpiek verhogen. Spreid je die toestellen beter over de dag, dan blijft je piek lager.

Het capaciteitstarief beloont dus niet per se wie het minste elektriciteit verbruikt, maar vooral wie het net minder zwaar belast op piekmomenten.

Hoe wordt je maandpiek berekend?

Heb je een digitale meter? Dan meet de netbeheerder je elektriciteitsverbruik per kwartier. Je maand piek is het hoogste gemiddelde vermogen dat je in één kwartier van die maand van het net hebt afgenomen. Dat wordt uitgedrukt in kilowatt, afgekort kW.

Stel dat je in een bepaald kwartier gemiddeld 5 kW van het net vraagt, en dat is je hoogste kwartier van de maand, dan is je maandpiek voor die maand 5 kW.

Fluvius gebruikt daarbij drie begrippen:

De gemiddelde maandpiek wordt gebruikt om het capaciteitstarief te berekenen.

Hoeveel kost het capaciteitstarief in 2026?

Voor 2026 noemt de Vlaamse Nutsregulator een gemiddelde kostprijs van ongeveer €53,39 per kW per jaar, exclusief btw. Op maandbasis komt dat neer op ongeveer €4,45 per kW per maand, exclusief btw. Het exacte bedrag kan verschillen per netbeheerder.

Iedereen betaalt bovendien een minimumbijdrage die overeenkomt met een piek van 2,5 kW. Ook als je maandpiek lager ligt, betaal je dus minstens op basis van 2,5 kW.

Rekenvoorbeeld op basis van het gemiddelde 2026-tarief, exclusief btw:

Dit zijn indicatieve bedragen. Je werkelijke tarieven hangen af van je netgebied, je meter, je afrekenperiode en de tarieflijst van je netbeheerder.

Wie betaalt het capaciteitstarief?

Alle gezinnen in Vlaanderen betalen het capaciteitstarief, behalve gezinnen die recht hebben op het sociaal tarief. Ook bedrijven die aangesloten zijn op het laagspanningsnet vallen onder het capaciteitstarief.

Het capaciteitstarief geldt dus voor de meeste Vlaamse huishoudens, of je nu een digitale meter of klassieke meter hebt. De berekening verschilt wel per type meter.

Capaciteitstarief met digitale meter

Met een digitale meter wordt je maandpiek effectief gemeten. De hoogste kwartierpiek van de maand bepaalt mee hoeveel capaciteitstarief je betaalt. De facturatie hangt af van je afrekenmethode: bij een jaarafrekening wordt gewerkt met een facturatiepiek over de afrekenperiode, bij maandafrekening komt de laatste gemiddelde maandpiek maandelijks op je factuur.

Een digitale meter geeft je ook meer inzicht. Je kan je piekvermogen en kwartierverbruik bekijken via Mijn Fluvius. De Vlaamse Nutsregulator raadt aan om daar te kijken wanneer je pieken ontstaan en welke toestellen op dat moment actief zijn.

Capaciteitstarief met klassieke meter

Heb je nog een klassieke meter? Dan kan je netbeheerder je maandpieken niet meten. Daarom betaal je voorlopig een vast bedrag dat overeenkomt met de minimumbijdrage van 2,5 kW. Omdat je alleen die minimumbijdrage voor het capaciteitstarief betaalt, ligt je afname tarief per kWh wel hoger dan bij een digitale meter.

Met een klassieke meter heb je dus minder inzicht in je piekverbruik. Zodra je een digitale meter hebt, kan je je verbruikspieken beter volgen en gerichter verlagen.

Capaciteitstarief en zonnepanelen

Heb je zonnepanelen en een digitale meter? Dan tellen alleen je afnamepieken mee voor het capaciteitstarief. De pieken van stroom die je injecteert op het net tellen niet mee.

Dat betekent dat het vooral belangrijk is om je eigen zonnestroom slim te gebruiken op momenten dat je veel verbruikt. De Vlaamse Nutsregulator raadt aan om toestellen die veel energie vragen zoveel mogelijk te laten draaien wanneer je zonnepanelen produceren, en om slimme sturing of een thuisbatterij te gebruiken om je verbruik beter te spreiden.

Met Slim Afregelen kan Frank Energie zonnepanelen kort uitschakelen wanneer dat nodig is om het stroomnet te ontlasten, waarbij je een injectie bonus ontvangt van Frank.

Capaciteitstarief en een elektrische auto

Een elektrische auto kan je maandpiek sterk beïnvloeden, vooral als je laadt terwijl ook andere grote toestellen draaien. Denk aan koken, wassen, drogen of verwarmen met een warmtepomp.

Daarom is slim laden belangrijk. Bij slim laden wordt de oplaadtijd en soms ook de laadsnelheid geregeld door een slim systeem, in plaats van door handmatig aan- en uitzetten. Vlaanderen.be omschrijft slim laden als laden waarbij de timing en snelheid via een slimme verbinding kunnen worden geregeld.

Met Slim Laden van Frank Energie geef je aan wanneer je elektrische auto opgeladen moet zijn. De rest wordt automatisch geregeld: je auto wordt geladen op momenten die technisch en economisch logisch zijn. Frank Energie beschrijft Slim Laden als automatisch laden op momenten waarop stroom goedkoop en vaak groener is.

Dat is handig voor je energiekosten én voor je piekverbruik. Door het laden beter te spreiden, voorkom je dat je laadpaal onnodig samenvalt met andere zware verbruikers.

Capaciteitstarief en een thuisbatterij

Een thuisbatterij kan helpen om je afname van het net te spreiden. Vlaanderen.be legt uit dat een thuisbatterij kan bijspringen wanneer je veel stroom van het net vraagt, zodat je maandpiek wordt afgevlakt. Dat kan je capaciteitstarief verlagen, al blijft de juiste dimensionering en instelling belangrijk.

Met Slim Stroom Opslaan stuurt Frank Energie je thuisbatterij automatisch aan. Frank Energie geeft aan dat je met een thuisbatterij stroom kan inkopen wanneer die goedkoop is en terug verkopen wanneer de prijs hoger ligt. Volgens Frank kan Slim Stroom Opslaan ruim 50% meer opbrengst uit je thuisbatterij halen.

Heb je een thuisbatterij, zonnepanelen en een digitale meter? Dan wordt slimme sturing extra interessant. Je batterij kan niet alleen helpen om eigen zonnestroom beter te benutten, maar ook om pieken in je netafname te beperken.

Hoe kan je je capaciteitstarief verlagen?

Je hoeft je hele routine niet om te gooien. Vaak zit de winst in het vermijden van gelijktijdig gebruik van grote stroomverbruikers.

Praktische tips:

• Laat zware toestellen niet tegelijk draaienCombineer liever geen laadpaal, droogkast, oven en kookplaat in hetzelfde kwartier.
• Gebruik uitgestelde start slimStart je wasmachine, vaatwasser en droogkast niet allemaal tegelijk bij het begin van de nachtperiode. De Vlaamse Nutsregulator waarschuwt dat die combinatie net een hogere piek kan veroorzaken. 
• Bekijk je kwartierverbruikZo zie je wanneer je hoogste pieken ontstaan en welke toestellen vermoedelijk actief waren. 
• Gebruik zonnestroom op het juiste momentHeb je zonnepanelen? Plan flexibele toestellen zoveel mogelijk wanneer je zelf stroom opwekt. 
• Stuur je apparaten automatisch aanMet Frank Energie’s Slimme Diensten kan je slimme apparaten zoals je elektrische auto, thuisbatterij, warmtepomp of zonnepanelen automatisch laten aansturen. Frank Energie geeft aan dat slimme sturing op de achtergrond gebeurt: jij bepaalt je voorkeuren, Frank regelt de rest.

Maandpiek limiet instellen in de Frank-app

Gebruik je slimme diensten van Frank Energie? Dan kan je in de app een limiet instellen voor je maximale netafname, ook wel je Limiet Maandpiek. Het algoritme maakt dagelijks een optimaal plan voor gekoppelde apparaten om je maandpiek te verlagen, rekening houdend met zonne-opwek, energietarieven en je thuisbatterij.

Frank Energie gebruikt daarbij drie principes:

Belangrijk: zo’n maandpiek limiet is slimme software sturing, geen fysieke begrenzer. Niet-gekoppelde toestellen zoals oven, waterkoker of haardroger kunnen je piek nog altijd verhogen.