Een lucht-lucht warmtepomp, vaak bekend als airco die ook kan verwarmen, is een efficiënte manier om je woning te verwarmen én te koelen. Maar wie een warmtepomp wil plaatsen, vraagt zich vaak af: hoeveel geluid maakt een warmtepomp eigenlijk? Vooral de buitenunit kan hoorbaar zijn, omdat daarin onder andere de ventilator en compressor zitten.

Goed nieuws: moderne warmtepompen zijn veel stiller dan vroeger. Toch hangt het uiteindelijke geluidsniveau sterk af van het type toestel, het vermogen, de plaatsing, de afstand tot buren en de manier waarop de warmtepomp wordt aangestuurd. In Vlaanderen bestaat er bovendien een officiële Code van goede praktijk voor het geluid van buitenunits van residentiële lucht-lucht- en lucht-water warmtepompen. Die moet eigenaars, installateurs en omwonenden helpen om geluidshinder te vermijden.

Bij Frank Energie kijk je niet alleen naar de warmtepomp zelf, maar ook naar hoe je die slim gebruikt. Met Slim Verwarmen kan Frank je warmtepomp of airco automatisch aansturen op momenten dat energie gunstig is, zonder comfortverlies.

Wat bepaalt het geluid van een warmtepomp?

Het geluid van een warmtepomp komt vooral van de buitenunit. Bij een lucht-lucht warmtepomp haalt de buitenunit warmte uit de buitenlucht en geeft de binnenunit die warmte af aan de lucht in huis. In de zomer kan het systeem omgekeerd werken en koelen.

Hoe hoorbaar een warmtepomp is, hangt af van meerdere factoren:

• het geluidsvermogen van het toestel;
• de afstand tot ramen, muren en perceel grenzen;
• de richting waarin de ventilator blaast;
• de ondergrond waarop de buitenunit staat;
• trillingen en contactgeluid;
• weerkaatsing tegen gevels, muren of schuttingen;
• het vermogen waarop de warmtepomp draait.

Een warmtepomp die op vol vermogen draait, maakt meestal meer geluid dan een toestel dat rustig moduleert. Daarom is een goed gekozen vermogen belangrijk: een te kleine warmtepomp moet harder werken, terwijl een goed gedimensioneerd toestel vaker rustig kan draaien.

Hoeveel decibel maakt een warmtepomp?

Het geluid van een warmtepomp wordt meestal uitgedrukt in decibel, of dB(A). Dat is een maat voor hoe hard geluid door mensen wordt ervaren. Let daarbij op het verschil tussen geluidsvermogen en geluidsdruk.

Geluidsvermogen zegt hoeveel geluid het toestel zelf produceert. Dit staat vaak in de technische fiche van de warmtepomp. Geluidsdruk zegt hoeveel geluid je op een bepaalde plek hoort, bijvoorbeeld aan de perceelgrens of bij het raam van de buren. De geluidsdruk neemt af naarmate de afstand groter wordt.

Daarom kun je warmtepompen niet alleen vergelijken op het aantal dB in de brochure. De plaatsing bepaalt voor een groot deel hoeveel geluid er uiteindelijk hoorbaar is.

Geluidsnormen voor warmtepompen in België

Voor België is het belangrijk om onderscheid te maken tussen gewesten, lokale regels en technische richtlijnen. Vlaanderen publiceerde in september 2024 een Code van goede praktijk voor het geluid van buitenunits van residentiële lucht-lucht- en lucht-water warmtepompen. Deze leidraad is bedoeld om eigenaars en installateurs te helpen om optimaal geluidscomfort te creëren voor bewoners en omwonenden.

Omdat regels lokaal kunnen verschillen, is het verstandig om vóór plaatsing altijd te controleren:

• welke voorwaarden je gemeente hanteert;
• of er een meldings- of vergunningsplicht geldt;
• welke afstand tot de perceelgrens aanbevolen wordt;
• of er strengere geluidsvoorwaarden gelden in jouw buurt.

In Nederland gelden voor nieuw geplaatste buitenunits van warmtepompen en airco’s sinds 1 april 2021 specifieke geluidseisen voor buiten opgestelde installaties voor warmte- en koudeopwekking. De Rijksoverheid biedt hiervoor ook een rekentool aan. Deze Nederlandse regels zijn niet automatisch hetzelfde als de Belgische regels, maar ze laten wel zien hoe belangrijk akoestische berekeningen en correcte plaatsing zijn.

Geluid warmtepomp verminderen: praktische tips

Wil je het geluid van een warmtepomp beperken? Dan begint dat bij de juiste keuze en plaatsing.

1. Kies een stille en goed gedimensioneerde warmtepomp

Een warmtepomp die past bij je woning hoeft minder vaak op maximaal vermogen te draaien. Dat zorgt niet alleen voor minder geluid, maar vaak ook voor een efficiënter energieverbruik.

Let bij de keuze op:

• het geluidsvermogen van de buitenunit;
• de stille modus of nachtmodus;
• het minimale en maximale vermogen;
• de efficiëntie bij lage buitentemperaturen;
• de mogelijkheden voor slimme sturing.

Frank Energie toont op de warmtepomp pagina verschillende warmtepompen met informatie over vermogen, SCOP, prijs en installatietermijn, zodat je toestellen beter kunt vergelijken.

2. Plaats de buitenunit niet richting buren

De richting van de ventilator maakt veel uit. Blaast de unit rechtstreeks naar een terras, slaapkamerraam of perceelgrens, dan is de kans op hinder groter. Plaats de buitenunit bij voorkeur zo dat het geluid niet direct naar buren wordt gestuurd.

3. Vermijd weerkaatsing tegen muren

Geluid kan versterken wanneer een buitenunit in een hoek, smalle doorgang of tussen harde muren staat. Een gevel, tuinmuur of schutting kan geluid terugkaatsen. Daardoor kan een relatief stille warmtepomp toch hinderlijk klinken.

4. Gebruik trillingsdempers

Niet alleen luchtgeluid telt. Ook trillingen kunnen via muren, daken of vloeren worden doorgegeven. Trillingsdempers en een stabiele ondergrond helpen om contactgeluid te beperken.

5. Houd rekening met nachtgebruik

’s Nachts is het stiller in de omgeving. Daardoor valt warmtepomp geluid sneller op. Kies daarom voor een installatie die in de nacht rustig kan draaien of gebruik een stille stand als dat nodig is.

Slim Verwarmen met Frank Energie

Een warmtepomp verbruikt elektriciteit. Daarom wordt het steeds belangrijker om niet alleen te kijken naar welk toestel je kiest, maar ook naar wanneer het toestel draait.

Met Slim Verwarmen stuurt Frank Energie je warmtepomp of airco automatisch aan wanneer energiemarkten daar aanleiding toe geven. De warmtepomp kan dan iets eerder, later, korter of langer verwarmen of koelen, zonder dat je comfort verliest. Volgens Frank kan dit voor een gemiddeld huishouden met een elektrische warmtepomp ongeveer €209 per jaar besparen bij de standaardinstelling.

Dat is vooral interessant bij een dynamisch energiecontract. Je warmtepomp kan dan meer draaien op momenten waarop stroom goedkoper is en minder op dure momenten. In de Frank-app kun je instellen hoeveel optimalisatie ruimte je geeft en je resultaten volgen.

Voor een lucht-lucht warmtepomp of airco is dit extra relevant, omdat zo’n systeem vaak snel kan reageren. Daardoor kan slimme sturing helpen om comfort, kosten en energieverbruik beter in balans te brengen.

Heeft Slim Verwarmen invloed op geluid?

Slim Verwarmen is in de eerste plaats bedoeld om energieverbruik te optimaliseren en kosten te verlagen. Toch kan het indirect ook helpen om piekmomenten te beperken. Een warmtepomp die minder vaak abrupt op vol vermogen hoeft te draaien, kan in de praktijk rustiger functioneren.

Dat betekent niet dat slimme sturing een slechte plaatsing oplost. Een verkeerd geplaatste buitenunit kan nog steeds hoorbaar zijn. Zie Slim Verwarmen dus als aanvulling op een goede installatie, niet als vervanging van akoestisch ontwerp.

Lucht-lucht warmtepomp geluid binnen

Bij een lucht-lucht warmtepomp heb je naast de buitenunit ook één of meerdere binnenunits. Die maken geluid doordat ze lucht door de ruimte blazen. Hoe hoorbaar dat is, hangt af van:

• de ventilatorstand;
• de grootte van de ruimte;
• de plaats van de binnenunit;
• de gewenste temperatuur;
• de kwaliteit van het toestel.

Wil je zo min mogelijk geluid binnen? Gebruik dan een lage ventilatiestand zodra de ruimte op temperatuur is en plaats de binnenunit niet direct boven een bed, bureau of zithoek.

Lucht-lucht warmtepomp geluid buiten

Buiten is vooral de locatie belangrijk. Een buitenunit op een plat dak kan bijvoorbeeld trillingen doorgeven als die niet goed wordt geplaatst. Een unit in een smalle steeg kan door weerkaatsing luider klinken. En een unit vlak bij de perceelgrens vergroot de kans dat buren het geluid horen.

De Vlaamse Code van goede praktijk benadrukt dat de leidraad bedoeld is om geluidscomfort te verbeteren voor eigenaars en omwonenden van bestaande en nieuwe warmtepompen en airco’s met buitenunit. Daarom is het slim om al vóór installatie na te denken over geluid.

Is een lucht-lucht warmtepomp stiller dan een lucht-water warmtepomp?

Dat hangt af van het toestel, het vermogen en de toepassing. Een lucht-lucht warmtepomp verwarmt direct de lucht in huis. Een lucht-water warmtepomp verwarmt water voor vloerverwarming, radiatoren of sanitair warm water.

Een lucht-water warmtepomp draait in de winter soms langdurig om het hele verwarmingssysteem te voeden. Een lucht-lucht warmtepomp kan sneller reageren, maar gebruikt binnenunits met ventilatoren. Daardoor kan geluid binnen bij een lucht-lucht systeem een belangrijker aandachtspunt zijn, terwijl bij lucht-water systemen vooral de buitenunit besproken wordt.

De beste keuze hangt af van je woning, isolatie, warmteafgiftesysteem en comfort wensen.