Wat is een warmtepomp zonder buitenunit?

Een warmtepomp zonder buitenunit is een warmtepomp waarbij er geen aparte buitenunit in de tuin, op het dak of aan de gevel staat. In plaats daarvan zit het grootste deel van het systeem binnen, bijvoorbeeld in een berging, technische ruimte, garage of kelder. De warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, bodem, ventilatielucht of het grondwater en gebruikt die warmte om je woning en soms ook je sanitair water te verwarmen.

Belangrijk om te weten: er zijn twee verschillende systemen die onder deze noemer vallen, maar technisch gezien anders werken.

Monoblock warmtepomp: het hele systeem zit in één buitenunit. Er lopen geen koudemiddelenleidingen naar binnen, alleen waterleidingen. Technisch gezien staat er dus wel een unit buiten, maar die is compact en alles-in-één. Dit is de meest gangbare variant die mensen bedoelen als ze spreken over een warmtepomp zonder aparte binnen- en buitenunit.

Compacte binnenopstelling: de unit staat volledig binnen. Lucht wordt via geveldoorvoeren, gevelroosters of dakdoorvoeren aangevoerd en afgevoerd. Er staat geen unit buiten zichtbaar.

Bij geothermische warmtepompen is er sowieso geen buitenunit nodig, omdat die warmte uit de bodem of het grondwater halen.

Hoe werkt een warmtepomp zonder buitenunit?

De basiswerking is hetzelfde als bij andere warmtepompen. Een warmtepomp verplaatst warmte van een lage temperatuur naar een hogere temperatuur. Daardoor kan warmte uit buitenlucht, ventilatielucht, bodem of grondwater bruikbaar worden gemaakt voor verwarming in huis.

In grote lijnen werkt dat zo:

• De warmtepomp onttrekt warmte aan de omgeving, bijvoorbeeld buitenlucht of bodemwarmte.
• Een koudemiddel neemt die warmte op en verdampt.
• De compressor verhoogt de druk en temperatuur van het koudemiddel.
• De warmte wordt afgegeven aan je verwarmingssysteem, tapwater of binnenlucht.
• Het koudemiddel koelt weer af en de cyclus begint opnieuw.

Bij een monoblock warmtepomp vindt de volledige koudemiddelencyclus buiten plaats. Alleen water stroomt via leidingen naar binnen. Bij een compacte binnenopstelling vindt de volledige cyclus binnen plaats en loopt er lucht via kanalen of roosters naar buiten.

Welke soorten warmtepompen zonder buitenunit zijn er?

Er zijn meerdere soorten. Welke het beste past, hangt af van je woning, isolatie, verwarmingssysteem, budget en beschikbare ruimte.

Monoblock lucht-water warmtepomp

Dit is de meest voorkomende variant. Alles zit in één compacte buitenunit: compressor, verdamper en condensor. Alleen waterleidingen lopen naar binnen. De unit staat buiten, maar is compact en heeft geen aparte binnenunit nodig voor het koudemiddelencircuit. Dit type kan je radiatoren, vloerverwarming en sanitair warm water verwarmen.

Lucht-water warmtepomp met compacte binnenopstelling

Hier staat de unit volledig binnen, met geveldoorvoeren voor luchtaan- en afvoer. Er is geen zichtbare buitenunit. Dit type is vooral interessant als plaatsing buiten echt niet mogelijk is, bijvoorbeeld bij appartementen of woningen met strenge esthetische eisen.

Lucht-lucht warmtepomp zonder buitenunit

Een lucht-lucht warmtepomp verwarmt niet het water van je centrale verwarming, maar direct de lucht in huis. Sommige toestellen kunnen in de zomer ook koelen. Er zijn meestal twee muurdoorvoeren nodig voor luchttoevoer en luchtafvoer.

Dit type is vooral geschikt voor kleinere woningen, appartementen, studio's of specifieke ruimtes. Het is minder geschikt als vervanger van een centrale verwarmingsinstallatie in een grote woning.

Hybride warmtepomp

Een hybride warmtepomp werkt samen met een cv-ketel. De warmtepomp doet het grootste deel van het verwarmingswerk, terwijl de cv-ketel bijspringt op momenten dat dat nodig of goedkoper is. Sommige hybride systemen zijn beschikbaar als monoblock of als compacte binnenopstelling.

Dit kan interessant zijn als je woning nog niet optimaal geïsoleerd is of als je stap voor stap wilt verduurzamen.

Geothermische warmtepomp

Een geothermische warmtepomp haalt warmte uit de bodem of het grondwater. Hiervoor is geen buitenunit nodig, maar wel grondwerken of boringen. Dit type is vaak zeer efficiënt, omdat de temperatuur in de bodem relatief stabiel is.

De investering ligt meestal hoger dan bij luchtwarmtepompen, maar het rendement kan ook hoger zijn. Vooral bij nieuwbouw of totaalrenovaties kan dit een sterke optie zijn.

Warmtepompboiler

Een warmtepompboiler verwarmt alleen sanitair warm water. Dit is geen volledige verwarmingsoplossing voor je woning, maar kan wel helpen om minder gas of elektriciteit te gebruiken voor warm water. Een warmtepompboiler kan warmte halen uit binnenlucht, ventilatielucht of buitenlucht via luchtkanalen.

Voordelen van een warmtepomp zonder buitenunit

Een warmtepomp zonder buitenunit heeft een aantal duidelijke voordelen:

Geen zichtbare buitenunit

Je hoeft geen grote unit in je tuin, op je terras, op je plat dak of aan je gevel te plaatsen. Dat is handig als je weinig buitenruimte hebt of het uitzicht van je woning belangrijk vindt.

Minder kans op geluidshinder buiten

Omdat er geen traditionele buitenunit staat, is er minder kans op geluidsoverlast voor buren. Dat kan vooral relevant zijn bij rijwoningen, appartementen of dichtbebouwde buurten. De Vlaamse overheid wijst erop dat bij warmtepompen en airco’s onder meer geluid en plaatsing belangrijke omgevingsaspecten zijn.

Interessant voor appartementen en rijwoningen

Niet elke woning heeft een geschikte plek voor een buitenunit. Een systeem zonder buitenunit kan dan een alternatief zijn, al moet er wel ruimte zijn voor de binnenunit en voor luchtkanalen of geveldoorvoeren.

Snellere of eenvoudigere plaatsing bij sommige systemen

Bij monoblock-systemen zijn er vaak geen koelleidingen tussen binnen- en buitenunit nodig. Dat kan de installatie eenvoudiger maken dan bij sommige split-systemen. 

Goed te combineren met slimme aansturing

Een warmtepomp verbruikt elektriciteit. Daardoor kan het interessant zijn om je warmtepomp slim te laten draaien op momenten waarop stroom gunstiger is. Met Slim Verwarmen stuurt Frank Energie je warmtepomp of airco automatisch aan wanneer energiemarkten daar aanleiding toe geven, zonder dat je comfort hoeft te verliezen.

Wat kost een warmtepomp zonder buitenunit?

De prijs hangt sterk af van het type warmtepomp, het vermogen, de complexiteit van de installatie, de staat van je woning en eventuele aanpassingen aan je verwarmingssysteem.

Indicatieve richtprijzen:

Deze bedragen zijn richtprijzen. De uiteindelijke prijs kan hoger of lager uitvallen door woninggrootte, isolatieniveau, vermogen, leidingwerk, afgiftesysteem en eventuele boringen of grondwerken.

Warmtepomp zonder buitenunit of gewone warmtepomp met buitenunit?

Een warmtepomp zonder buitenunit is vooral aantrekkelijk als plaatsing, geluid of uitstraling belangrijk zijn. Een gewone lucht-water- of lucht-lucht warmtepomp met buitenunit kan daarentegen soms voordeliger zijn, ruimer beschikbaar zijn of beter passen bij grotere vermogens.

Laat altijd een warmteverliesberekening maken voordat je een keuze maakt. Zo voorkom je dat je warmtepomp te groot, te klein of inefficiënt wordt gekozen.